Bądź aktywny

Renta to ostateczność

Aleksandra Zalewska-Stankiewicz

Stomia sama w sobie nie jest przeciwwskazaniem do podjęcia pracy. Jeśli ogólny stan zdrowia pacjenta na to pozwala, może on wrócić do aktywności zawodowej. Czasem bywa jednak tak, że pacjent jest na to gotowy, ale przyszły pracodawca niekoniecznie. Zdarzają się też sytuacje, w których lekarz medycyny pracy nie wyraża zgody na aktywność zawodową pacjenta. Wówczas warto szukać wsparcia w fundacjach i stowarzyszeniach dla osób ze stomią. Ich interwencja często skutecznie wpływa na zmianę decyzji pracodawcy i lekarza.

Na świecie żyje około miliona pacjentów ze stomią. Niestety, eksperci są zgodni, że liczba ta będzie wzrastać. Obniża się też średnia wieku chorych. Działania edukacyjne i kampanie społeczne prowadzone w Polsce powodują, że poznajemy kolejne przykłady osób, które mimo stomii realizują się w życiu prywatnym i zawodowym. Przykładem jest choćby pewien tenor, który odnosi sukcesy, spełnia się rodzinnie i udowadnia, że stomia nie przekreśliła jego kariery.

STOMIA = RENTA?
Jeśli stan zdrowia pacjenta nie pozwala na podjęcie pracy, po spełnieniu odpowiednich kryteriów może on otrzymywać rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednak coraz więcej mówi się o tym, że w Polsce zbyt często wysyła się na rentę osoby po wyłonieniu stomii. Gdy minie kryzys po zabiegu – zazwyczaj trwa on około pół roku – pacjenci mają trudności w ponownym zaistnieniu na rynku pracy, co prowadzi do frustracji. Dziś osoby ze stomią nie muszą być skazane na zamknięcie w czterech ścianach. Powrót do aktywności zawodowej możliwy jest dużo szybciej niż kiedyś – sprzęt jest coraz bardziej nowoczesny, bardziej dostępni są też specjaliści, dzięki którym pacjenci mogą odzyskać wiarę w siebie i w powrót do normalnego życia. Dlatego tak ważne jest, aby przed operacją i tuż po niej zapewnić pacjentowi wsparcie psychiczne. Gdy pomoc rodziny i lekarza jest niewystarczająca, można szukać tego wsparcia u fachowców, czy stowarzyszeniach i w grupach wsparcia. Nawet jeśli pacjent pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, może osiągać dodatkowe dochody.

KIEDY ZUS ZAWIESI LUB ZMNIEJSZY EMERYTURĘ/RENTĘ?
Świadczenie ulega zmniejszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego. Natomiast w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130 proc. ww. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu.

MAM ORZECZENIE, ALE CHCĘ PRACOWAĆ!
Osoba z wyłonioną stomią może też ubiegać się o orzeczenie o niepełnosprawności. Orzekają o niej specjalnie powołane zespoły – miejskie i powiatowe. Działają w każdym większym mieście. Pacjentom, którzy ukończyli 16 rok życia, może zostać przyznany jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Stopień orzeka się na stałe lub na czas określony, jeśli stan zdrowia pacjenta może ulec poprawie. Dzięki orzeczeniu chory otrzymuje liczne przywileje np. ulgi na przejazdy pociągami, autobusami czy środkami komunikacji miejskiej, dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych czy zakupu środków do pielęgnacji.

Orzekamy wiele osób ze stomią. Tacy pacjenci wymagają zaopatrzenia np. w worki stomijne, środki pielęgnacji skóry
w obrębie wytworzonej przetoki itd., zatem jak najbardziej kwalifikują się do przyznania stopnia niepełnosprawności. Jednak stopnień uzależniony będzie od pozostałych aspektów funkcjonowania społecznego, bowiem różne choroby mogą powodować, że konieczne będzie wyłonienie stomii, zatem różne też będą ograniczenia tych osób w życiu codziennym
– tłumaczy Marzena Perkowska, zastępca dyrektora Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności ze Starostwa Powiatowego w Poznaniu.

Orzeczenie ułatwia codzienne funkcjonowanie, ale może też niestety odstraszyć przyszłego pracodawcę. Niekiedy szefowie mają opory przed zatrudnianiem osób niepełnosprawnych, ponieważ mają one prawo do krótszego czasu pracy, a do tego przysługuje im dodatkowy urlop. Choć z drugiej strony, zatrudnienie osób niepełnosprawnych może dawać pracodawcy dodatkowe przywileje. Ponieważ nie zawsze o tym wiedzą, osoba ubiegająca się o pracę powinna podczas rozmowy kwalifikacyjnej poinformować firmę o ewentualnych korzyściach płynących z jej zatrudnienia. Analizując wszystkie plusy i minusy, także w kontekście powrotu do pracy, każdy pacjent musi sam podjąć decyzję, czy warto ubiegać się o orzeczenie.

O JAKIEJ PRACY OSOBA ZE STOMIĄ POWINNA ZAPOMNIEĆ?
Nie ma przepisów, które zabraniałyby stomikom podjęcie pracy. – Nowoczesny sprzęt stomijny pozwala na zachowanie pełnej higieny – mówi doktor Anna Skrzypczyk-Ostaszewicz, onkolog kliniczny. Czasem stomia związana jest z chorobami onkologicznymi, czasem chorzy mają usuwane jelita z innych przyczyn, np. profilaktycznie, aby na raka nigdy nie zachorować (w różnych zespołach dziedzicznych, np. polipowatości jelit). Wówczas takie operacje przeprowadza się
u osób młodych i całkowicie zdrowych, nie ma żadnych powodów, żeby przestawały być one aktywne zawodowo. Trzeba jednak pamiętać o regularnych wizytach u lekarza, zależnie od schorzenia podstawowego, czasami faktycznie wskazany jest bardziej oszczędzający tryb życia, ale znowu – nie z powodu samej stomii, tylko choroby zasadniczej,
w przebiegu której do wyłonienia stomii doszło. Oczywiście, nie może być to zajęcie zbyt obciążające fizycznie, wymagające stałego pochylania się. Nie ma jednak żadnych przeciwwskazań, jeśli chodzi o pracę biurową czy stojącą. Warto też zaznaczyć, że pacjenci ze stomią nie powinni wykonywać pracy w wysokich temperaturach (ze względów bezpieczeństwa i higieny).

SZCZERA ROZMOWA – Z LEKARZEM I PRACODAWCĄ
Załóżmy, że pacjent jest gotowy do powrotu do pracy. Aby stał się on faktem, stomik musi udać się do lekarza medycyny pracy, który orzeknie, czy nie ma przeciwwskazań do świadczenia pracy na danym stanowisku. Często na tym etapie zaczynają się trudności. Media co jakiś czas informują o sytuacjach, gdy lekarze nie chcą dać pacjentom zaświadczenia
o zdolności do pracy. Jeśli tak się stanie, warto szukać wsparcia w fundacjach i organizacjach dla osób ze stomią. Dobrym rozwiązaniem będzie też szczera rozmowa z pracodawcą. Jeśli nasz pracodawca ma wątpliwości, czy damy sobie radę, czy mamy jakieś ograniczenia w związku ze stomią, warto z nim to wyjaśnić. Nie bójmy się przyznać, że owszem, mieliśmy operację, ale powiedzmy, że jesteśmy pod kontrolą lekarza i możemy (a przede wszystkim chcemy) wrócić do aktywności zawodowej.

Przeczytaj także...

Comments are closed.